Hà Nội thúc đẩy hợp tác với Liên bang Nga trong phát triển đường sắt đô thị

Nội dung trọng tâm là thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Nga trong lĩnh vực giao thông, đặc biệt là đường sắt, đường sắt đô thị, công nghệ giao thông thông minh và mở rộng quan hệ giữa Hà Nội với các địa phương, doanh nghiệp của Nga.

Tại Mátxcơva, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng làm việc với Quốc vụ khanh, Thứ trưởng Giao thông vận tải Liên bang Nga Dmitry Zverev và lãnh đạo Công ty cổ phần Đường sắt Nga (RZD). Ông khẳng định Việt Nam luôn trân trọng sự hỗ trợ cũng như những kinh nghiệm quý báu của Nga trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Theo ông, Nga có thế mạnh về công nghệ và kỹ thuật giao thông, trong khi Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung phát triển mạnh hệ thống giao thông đô thị, đường sắt đô thị và hạ tầng thông minh. Đây là những lĩnh vực có nhiều tiềm năng để hai bên mở rộng hợp tác.

Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, hướng tới xây dựng đô thị thông minh, phát triển không gian ngầm, kinh tế tầm thấp và tầm cao, đồng thời đầu tư nhiều tuyến đường sắt đô thị và các tuyến giao thông kết nối liên vùng. Vì vậy, Hà Nội mong muốn phía Nga chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường sắt đô thị và công trình ngầm; hỗ trợ thiết kế, tích hợp công nghệ, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ. Thành phố cũng kêu gọi các doanh nghiệp Nga nghiên cứu, tham gia đầu tư các tuyến metro theo quy hoạch giao thông Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Hai bên đặc biệt quan tâm đến việc nghiên cứu các mô hình đầu tư linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế; tăng cường trao đổi chuyên gia về xây dựng, quản lý và vận hành metro. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong quản lý, điều tiết giao thông cũng được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và góp phần giảm ùn tắc.

Hà Nội còn mong muốn các công trình ngầm và nhà ga metro không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn trở thành những điểm nhấn kiến trúc mang đặc trưng văn hóa, lịch sử của Thủ đô. Thành phố cũng nghiên cứu xây dựng trung tâm điều hành giao thông tập trung, tích hợp đồng bộ công nghệ trên các tuyến metro và hình thành các liên danh để triển khai dự án.

                                                                                                  Đoàn công tác Hà Nội làm việc với Thống đốc Saint Petersburg Aleksander Beglov

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị phía Nga phối hợp với các cơ quan Việt Nam nghiên cứu đầu tư, cung cấp thiết bị và công nghệ cho các tuyến metro trọng điểm. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng tạo điều kiện để doanh nghiệp, chuyên gia Nga tham gia các dự án phát triển hạ tầng giao thông tại Việt Nam.

Làm việc với Công ty cổ phần Đường sắt Nga (RZD), Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh Việt Nam xác định đường sắt là một trong những lĩnh vực giao thông cần ưu tiên đầu tư. Đường sắt có khả năng vận chuyển khối lượng lớn, nhanh, an toàn, chi phí hợp lý, thân thiện với môi trường và góp phần tăng cường kết nối trong nước, quốc tế. Hà Nội mong muốn hợp tác với Nga trong đầu tư, tư vấn chính sách, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, kết nối đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, quản lý và vận hành các tuyến đường sắt, đồng thời tiếp nhận chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Tại Saint Petersburg ngày 14-8, đoàn công tác Hà Nội gặp Thống đốc Aleksander Beglov. Hai bên đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa hai thành phố. Thỏa thuận hợp tác Hà Nội - Saint Petersburg được ký vào tháng 5-2025, bao gồm các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch, giáo dục, y tế, thể thao và văn hóa, đồng thời thúc đẩy đầu tư, kết nối doanh nghiệp và các hoạt động xúc tiến chung.

Đáng chú ý, Saint Petersburg mong muốn tăng cường hợp tác với Hà Nội trong lĩnh vực metro. Thành phố có nhiều kinh nghiệm xây dựng tàu điện ngầm trong điều kiện địa chất phức tạp. Metro Saint Petersburg được đưa vào hoạt động từ năm 1955 và hiện có 75 nhà ga thuộc 6 tuyến, tổng chiều dài hơn 130 km. Hệ thống nổi bật bởi độ sâu lớn, nhiều ga nằm ở độ sâu 60-80 m, trong đó ga Admiralteyskaya sâu tới 86m.

Ngày 15-8, sau khi khảo sát các tuyến metro Saint Petersburg để tìm hiểu những điểm tương đồng về địa chất với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, đoàn công tác làm việc với các doanh nghiệp chuyên ngành metro của thành phố. Các doanh nghiệp giới thiệu năng lực trong khảo sát kỹ thuật, thiết kế, xây dựng hệ thống ngầm, lắp ráp thiết bị và ứng dụng công nghệ thông tin trong vận hành metro.

Bí thư Thành ủy Hà Nội đánh giá Saint Petersburg có nhiều thế mạnh mà Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có thể tham khảo, như công nghệ khoan hầm hiện đại, vận hành metro an toàn, mật độ chuyến cao, hệ thống xe điện mặt đất, thanh toán vé điện tử và ứng dụng AI. Đặc biệt, thành phố đang thử nghiệm hệ thống lái tàu tự động bằng AI, tự động hóa bãi đỗ và có khả năng sản xuất đầu kéo, toa xe trong nước.

Trên cơ sở đó, Hà Nội định hướng hai bên tập trung hợp tác về quản lý giao thông thông minh, thanh toán vé điện tử, thiết bị an toàn, xe điện mặt đất, giải pháp viễn thông, phần mềm điều khiển bằng AI và thiết bị phụ trợ cho toa xe. Các doanh nghiệp Saint Petersburg bày tỏ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và hợp tác với Hà Nội cũng như các địa phương Việt Nam.

Chuyến công tác cũng góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nga trên nhiều lĩnh vực khác. Tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nga, Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định Việt Nam đặc biệt coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Nga, đồng thời trao đổi về các dự án, như Ngôi nhà Moskva và trường Nga tại Hà Nội. Ông cũng đề cập khả năng mở rộng hợp tác với nhiều địa phương Nga trong giáo dục, khoa học và công nghệ.

Nhìn chung, các cuộc làm việc tại Mátxcơva và Saint Petersburg cho thấy đường sắt đô thị đang trở thành một hướng hợp tác quan trọng giữa Hà Nội và các đối tác Nga. Với nhu cầu phát triển mạnh mạng lưới metro, không gian ngầm và giao thông thông minh, Hà Nội có cơ hội tiếp cận kinh nghiệm, công nghệ và mô hình quản lý tiên tiến của Nga. Hai bên sẽ tiếp tục phối hợp để cụ thể hóa các nội dung đã thống nhất, hướng tới những dự án hợp tác thiết thực, phù hợp với nhu cầu và thế mạnh của mỗi bên.

                                                                     P.V